حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
34
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
و خزرج و حضرت رسول عهد ديگرى بسته شد كه بيعت ثانى عقبه باشد . در اين دفعه مسلمين اوس و خزرج بدعوت عباس عمّ حضرت رسول بپيغمبر اسلام دست بيعت دادند و حضرت رسول را از خود شمرده عهد كردند كه از او همچنانكه از زن و فرزند خود دفاع ميكنند مدافعه نمايند و يار و ياور او باشند . اين جماعت را به همين علت انصار مى خوانند در مقابل مهاجرين كه تا اين تاريخ هنوز در حبشه بودند . هجرت رسول الله از مكّه بيثرب در بيعت ثانى عقبه انصار باشارهء عباس بن عبد المطلب حضرت رسول را از مكّه بيثرب خواندند . حضرت هم كه از آزار قريش سخت در زحمت بود اين دعوت را بميل پذيرفت و اصحاب خود را بهجرت از مكّه به آن شهر امر داد و خود نيز كمى بعد با ابو بكر بن ابى قحافه و علىّ بن ابى طالب در سال 622 ميلادى يعنى سيزدهمين سال بعثت نهفته از قريش راه يثرب پيش گرفت و در ميان انصار مقيم شد و يثرب را از اين تاريخ مدينة النّبى يا باختصار مدينه گفتند همچنانكه امروز نيز به همين نام باقيست . سال هجرت رسول از مكّه بمدينه چنان كه ميدانيم مبدأ تاريخ مسلمين است ليكن بايد دانست كه مبدأ قرار دادن اين تاريخ از همان سال فرار مسلمين از مكه بمدينه معمول نشده بلكه در ايام خلافت عمر خليفهء ثانى آن را صورت رسميّت دادهاند به اين ترتيب كه پانزده سال بعد از هجرت رسول عمر چون احساس كرد كه براى تقسيم اموال و پرداخت حوالهها تاريخى لازم است كه از روى آن بتوان آينده و گذشته را دانست از يكى از وجوه ايرانى مقيم مكّه رسم معمول ايرانيان را در اين خصوص پرسيد و بوسيلهء او دانست كه در ايران براى شمردن سنين مبدأ تاريخى معمول بوده به همين جهت با مشورت با صحابه سال هجرت رسول را بمدينه مبدأ تاريخ اسلام گرفت و با اينكه واقعهء هجرت در هشتم ربيع الاول صورت گرفته بود اول ماه محرم را اول سال هجرى قرار داد . بعد از برقرار شدن حضرت در مدينه مهاجرين نيز از حبشه به آن شهر آمدند و با انصار گرد پيغمبر اسلام اجتماع كردند و بدعوت مردم مدينه مشغول شدند . حضرت هشت ماه بعد از رسيدن بمدينه عايشه دختر ابو بكر را كه بيش از نه سال